Yasal zemin

Birlik'te sorumlu operatörü olmayan ürün pazara giremiyor

Bu bir pazarlama tavsiyesi değil, 2019/1020 sayılı Tüzüğün dördüncü maddesinin getirdiği bir şart. Kapsamdaki ürünlerde muhatap yoksa gümrük malı bekletebiliyor. Çoğu Türk üretici bu yükümlülüğü ihracatçı birliğinden de gümrükçüsünden de duymuyor.

Bu sayfanın kapsamı Burada anlatılan yükümlülük üreticiye aittir. Bu sayfadaki hizmet, o yükümlülüğün nasıl karşılanacağını tespit etmek ve süreci koordine etmektir. 2019/1020 sayılı Tüzüğün 4. maddesi anlamında yetkili temsilci veya sorumlu ekonomik operatör sıfatı üstlenilmez. Ürünün uygunluğundan, güvenliğinden, teslim süresinden, miktarından ve ayıbından üretici sorumludur. Bu ayrım sözleşmede de açıkça yazılır.

01 / Kural

Ürün ancak Birlik'te yerleşik bir sorumlu operatör varsa arz edilebilir

Avrupa Birliği'nin 2019/1020 sayılı Piyasa Gözetimi Tüzüğü'nün 4. maddesi, kapsamdaki bir ürünün Birlik pazarına ancak o ürünle ilgili görevlerden sorumlu, Birlik'te yerleşik bir ekonomik operatör varsa arz edilebileceğini söyler. Kural 16 Temmuz 2021'den beri uygulanıyor. Bu kişi ya da kuruluş yoksa ürün hukuken piyasaya sürülemez.

Gümrükte ne oluyor Aynı Tüzüğün 26. maddesi, ürün gerekli belgelerle gelmiyorsa, mevzuata uygun işaretlenmemişse veya CE işareti yanıltıcı biçimde iliştirilmişse gümrük otoritelerinin serbest dolaşıma girişi askıya alacağını düzenliyor. Avrupa Komisyonu'nun 4. madde kılavuzu, sorumlu operatörün adı ve iletişim bilgisi eksik veya sahte olduğunda da girişin askıya alınması ve piyasa gözetim otoritelerinin bilgilendirilmesi gerektiğini yazıyor.

02 / Kapsam

Hangi ürün kapsamda, hangisi değil

Ürün grubu	Mevzuat	4. madde kapsamında
İnşaat malzemeleri	Tüzük (AB) 305/2011	Evet
Makine	Direktif 2006/42/AT	Evet
Alçak gerilim elektrikli ekipman	Direktif 2014/35/AB	Evet
Elektromanyetik uyumluluk	Direktif 2014/30/AB	Evet
Basınçlı ekipman	Direktif 2014/68/AB	Evet
Radyo ekipmanı	Direktif 2014/53/AB	Evet
Kişisel koruyucu donanım	Tüzük (AB) 2016/425	Evet
Patlayıcı ortam ekipmanı	Direktif 2014/34/AB	Evet
Tehlikeli madde kısıtlaması	Direktif 2011/65/AB	Evet
Mobilya, tekstil, ev eşyası	Tüzük (AB) 2023/988, 16. madde	Evet, 13 Aralık 2024'ten beri
Araç tip onayına tabi parçalar	Tüzük (AB) 2018/858	Hayır, 4. madde listesinde yer almaz

Kapsam listesi 2019/1020 sayılı Tüzüğün 4. maddesinin beşinci fıkrasında sayılan on altı mevzuattan alınmıştır. Otomotiv tip onayı bu listede yer almaz; ancak aynı parça elektromanyetik uyumluluk veya tehlikeli madde kısıtlaması kapsamına giriyorsa yükümlülük o mevzuattan doğabilir. Her ürün kaleminde kapsam ayrıca incelenir.

03 / Kim olabilir

Dört seçenek, Türk üretici için ikisi gerçekçi

Tüzüğün 4. maddesinin ikinci fıkrası sorumlu operatörün kim olabileceğini sayıyor: Birlik'te yerleşik üretici, ithalatçı, üreticiden yazılı yetki almış yetkili temsilci, ya da diğer üçü yoksa Birlik'te yerleşik sipariş karşılama hizmeti sağlayıcısı.

İthalatçınız bu rolü üstleniyorsa

İspanyol alıcınız malı kendi adına ithal ediyor ve bu sorumluluğu kabul ediyorsa yükümlülük karşılanır. Hacmi oturmuş, tek bir ithalatçıyla çalışan üretici için en kısa yol budur. Kontrol edilecek tek şey var: ithalatçı bu rolü gerçekten üstleniyor mu, üstleniyorsa yazılı mı.

Yetkili temsilci atanması

Birden fazla alıcıya satıyorsanız, doğrudan satış yapıyorsanız veya ithalatçınız bu sorumluluğu almıyorsa Birlik'te yerleşik bir yetkili temsilci gerekir. Tüzük bu kişiyi "Birlik içinde yerleşik ve üreticiden onun adına hareket etmek üzere yazılı yetki almış gerçek veya tüzel kişi" olarak tanımlıyor. Bu rol, satış temsilciliğinden ayrı bir sorumluluk rejimine tabidir ve bu alanda uzmanlaşmış yapılarla kurulur.

Satış temsilciliği ile yasal temsilcilik aynı şey değildir Avrupa Komisyonu kılavuzu açık: sektörel mevzuat kapsamında atanmış bir yetkili temsilcinin 4. madde operatörü sayılabilmesi için yetki belgesinin 4. maddenin üçüncü fıkrasındaki görevlerin tamamını kapsayacak biçimde gözden geçirilmesi gerekir. İki rol iki ayrı belgedir ve iki ayrı sorumluluk rejimine tabidir. Bu sayfadaki hizmet, satış temsilciliğidir; yasal temsilcilik ayrı bir uzmanlıktır ve o alanda çalışan yapılarla kurulur. Koordinasyon tek elde kalır.

04 / Yükümlülük

Sorumlu operatör ne yapar, ne yapmaz

Dört yükümlülük

Uygunluk beyanının veya performans beyanının düzenlendiğini doğrulamak ve mevzuatın öngördüğü süre boyunca otoritelerin tasarrufunda tutmak
Teknik dosyanın talep üzerine sunulabilir olmasını sağlamak
Gerekçeli talep üzerine, otoritenin anlayacağı dilde uygunluğu kanıtlayan bilgi ve belgeleri vermek
Risk şüphesinde otoriteyi bilgilendirmek ve düzeltici işlemde işbirliği yapmak

Sınırı

Teknik dosyayı hazırlamak üreticinin yükümlülüğüdür; temsilci onu bulundurur ve sunulabilir kılar
Temsilci ürünün uygunluğunu garanti etmez, uygunluk kanıtının hazır olmasını sağlar
Bu rol ticari satış faaliyetinden ayrıdır ve ayrı bir yetki belgesiyle kurulur
Yetkilendirme kapsamı belgede ne yazıyorsa o kadardır

Adres ürünün üzerinde görünür Tüzüğün 4. maddesinin dördüncü fıkrası, sorumlu operatörün adının ya da tescilli ticaret unvanının ve posta adresi dahil iletişim bilgilerinin ürün üzerinde, ambalajında, kolide veya ekli belgede gösterilmesini zorunlu tutuyor. Komisyon kılavuzu bir ayrıntıyı özellikle belirtiyor: web sitesi adresi posta adresinin yerine geçmez, yalnızca ona ek olarak verilebilir. Tüketici ürünlerinde 2023/988 sayılı Tüzük posta adresine ek olarak elektronik adresi de istiyor.

05 / Dijital varlık

Siteye İspanyolca eklemek yerel varlık değildir

İspanyol alıcı sizi ararken önce sitenize bakar ve orada kimin muhatap olduğunu görmek ister: yerel bir adres, bir vergi numarası, aranabilir bir numara. Bunlar sadece güven meselesi de değil, İspanya'da hizmetini o ülkeye yönlendiren sağlayıcı için yasal bir yükümlülük.

Aviso legal zorunluluğu

34/2002 sayılı Kanunun 10. maddesi, sitede adın veya ticaret unvanının, ikametgahın veya İspanya'daki daimi işyeri adresinin, elektronik posta adresinin, ticaret sicili kayıt verilerinin ve vergi kimlik numarasının erişilebilir olmasını zorunlu tutuyor. Aynı Kanunun 4. maddesi, Birlik dışında yerleşik olup hizmetini özellikle İspanya'ya yönlendiren sağlayıcıların da bu yükümlülüklere tabi olduğunu söylüyor.

Ağır ihlalde 30.001 ile 150.000 euro

Veri koruma temsilcisi

Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü'nün 27. maddesi, Birlik'te yerleşik olmayıp Birlik'teki kişilere mal veya hizmet sunan veri sorumlusunun Birlik'te yazılı olarak bir temsilci atamasını zorunlu tutuyor. Temsilci, verileri işlenen kişilerin bulunduğu üye devletlerden birinde yerleşik olmalı. Sitenizde iletişim formu varsa bu kapı çoktan açılmış demektir.

Tüzük 2016/679, madde 27

Alan adı

Nokta es alan adı için İspanya'da yerleşik olma şartı yok; İspanya ile menfaat veya bağ bulunması yeterli, bu 2005 tarihli ITC/1542 sayılı Bakanlık Emri'nde yazıyor. Nokta eu farklı: yalnızca Birlik, İzlanda, Liechtenstein ve Norveç vatandaşları ile bu ülkelerde yerleşik teşebbüsler alabiliyor, Türkiye'de yerleşik bir firma doğrudan alamıyor.

Es alınabilir, eu alınamaz

06 / Rol

Bu süreçte hangi işi kim yapıyor

İş	Kim yapar
Ürünün hangi mevzuata girdiğinin tespiti	Satış temsilciliği kapsamında, bu sayfadaki hizmet
Mevcut ithalatçının bu rolü üstlenip üstlenmediğinin kontrolü	Satış temsilciliği kapsamında
Uygun çözümün kurgulanması ve koordinasyonu	Satış temsilciliği kapsamında
Yetkili temsilci sıfatının üstlenilmesi	Bu alanda uzmanlaşmış, sigortalı yapılar
Yetki belgesinin hazırlanması	İspanyol ticaret avukatı
Teknik dosya ve uygunluk beyanının hazırlanması	Üretici, gerekirse akredite kuruluşla

Neden bu ayrım var Avrupa Birliği'nin yeni Ürün Sorumluluğu Direktifi, üye devletlerin 9 Aralık 2026'ya kadar iç hukuka aktarması gereken bir değişiklik getiriyor: bu tarihten sonra piyasaya sürülen ürünlerde yetkili temsilci, ürün sorumluluğu davalarında sorumlu taraflar arasında sayılıyor. Direktif ayrıca bu sorumluluğun zarar gören kişiye karşı sözleşmeyle sınırlanamayacağını veya kaldırılamayacağını söylüyor. Kısacası yetkili temsilcilik bir yan hizmet değil, sigorta ve teminat isteyen ayrı bir iştir. Bunu baştan söylemek, sonradan yanlış kurulmuş bir düzeni sökmekten ucuza gelir.

07 / Sıra

Pratikte nasıl kurulur

01
Ürünün hangi mevzuata girdiği belirlenir
Kapsam tablosundaki mevzuatlardan hangisi ürüne uyuyor, uyumlaştırılmış standart var mı, hangi belge gerekiyor. Bu incelemeden sonra yükümlülüğün gerçekten doğup doğmadığı netleşir.
02
Mevcut kanal kontrol edilir
İspanyol ithalatçınız bu rolü zaten üstleniyorsa yeni bir atama gerekmez. Gereksiz yapı kurmak masraftır; önce var olana bakılır.
03
Çözüm kurgulanır
İthalatçınız bu rolü üstlenecekse bu yazılı hale getirilir. Üstlenmeyecekse bu alanda çalışan sigortalı bir yetkili temsilcilik yapısıyla eşleştirme yapılır ve yetki belgesi İspanyol hukukçu tarafından hazırlanır. Her iki durumda koordinasyon tek elde kalır.
04
Belge ve dosya düzeni kurulur
Uygunluk beyanı, teknik dosya erişimi ve saklama süresi tanımlanır. Otoriteden talep geldiğinde ne kadar sürede ne verileceği baştan bellidir.
05
Etiket ve ambalaj güncellenir
Sorumlu operatörün adı ve posta adresi ürün, ambalaj, koli ya da ekli belgeye işlenir. Bu adım atlanırsa yükümlülük kağıt üzerinde karşılanmış ama gümrükte karşılanmamış olur.
06
Dijital taraf tamamlanır
İspanyolca sayfa, aviso legal, gizlilik metni, veri koruma temsilcisi ve gerekiyorsa nokta es alan adı. Alıcı sizi aradığında yerel bir muhatap görür.

Bu sayfadaki mevzuat özetleri bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Ürününüzün hangi mevzuata girdiği ve yükümlülüğün doğup doğmadığı her kalemde ayrı incelenir; bağlayıcı görüş İspanyol hukukçu tarafından verilir.

İspanya'da nereden başlayacağınızı konuşalım

Ürün grubunuzu ve bugün hangi ülkelere sattığınızı yazın. İspanya'da o ürünün hangi kanaldan satıldığını, kimin satın aldığını ve hangi belgelerin istendiğini birlikte çıkaralım.

İletişime geçin Hizmetler