İlk yarım saatte sorulanlar

Satış temsilcisi üzerinden satışta gerekmez. Üretici Türkiye'den faturayı keser, malı gönderir, temsilci üretici adına çalışır. Şirket ihtiyacı stok tutma, yerel montaj ya da doğrudan perakende satış devreye girdiğinde doğar; o noktaya geldiğinizde kurulumu birlikte yaparız.

Sanayi ürünlerinde hayır. Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği 31 Aralık 1995'ten beri sanayi ürünlerinde gümrük vergisini ve miktar kısıtlamasını kaldırıyor; A.TR Dolaşım Belgesi bu serbest dolaşımı belgeliyor. Tarım ve balıkçılık ürünleri ile kömür ve çelik ayrı rejimlere tabidir.

Uyumlaştırılmış kurallar kapsamındaki ürünlerde evet. Yapı malzemelerinde CE işareti ve Performans Beyanı ile ürün yirmi yedi üye devlette piyasaya arz edilebilir. Tip onayına tabi otomotiv parçalarında UN/ECE onayı Birlik mevzuatında eşdeğer kabul edilir. Her ürün kaleminde kapsamı ayrıca kontrol etmek gerekir.

Kural olarak hayır. Avrupa Birliği'nde işletmeler arası hizmet, alıcının yerleşik olduğu yerde ifa edilmiş sayılır; Türkiye'de yerleşik bir firmaya kesilen acentelik faturasına İspanyol KDV'si eklenmez. Türkiye tarafında sorumlu sıfatıyla KDV beyanı gündeme gelebilir ve bu beyan genelde aynı dönemde indirim konusu yapılır, yani kalıcı bir maliyet değil bir nakit akışı kalemidir. Nihai şekli mali müşavirinizle teyit edin.

Sektöre ve ürüne göre değişir, tek bir rakam vermek doğru olmaz. İlk doksan gün eleme ve temas dönemidir, ilk sipariş çoğunlukla bu dönemin dışında çıkar. Bir aya sipariş vaat eden temsilciyle çalışmayın.

Sizin. Hedef listesi ve görüşme kayıtları size ait, iş biterse sizde kalır. Bu sözleşmede yazılı hale getirilir.

Aynı ürün grubunda hayır, tek üretici temsil edilir ve bu sözleşmeye yazılır. Farklı ürün gruplarında çalışmak iki taraf için de avantajdır, çünkü aynı alıcıya birden fazla kapı açar.

Üreticiyle Türkçe, alıcıyla İspanyolca. Toplantı notları ve aylık rapor Türkçe hazırlanır. Yazılı teklif ve sözleşme metinlerinin Türkçe karşılığı her zaman verilir.

Hayır. İspanyol Acentelik Kanunu'nun 1. maddesi, acentenin bağımsız aracı olduğunu ve aksi yazılı olarak kararlaştırılmadıkça aracılık ettiği işlemlerin ticari riskini üstlenmediğini söyler. Mal üreticinin mülkiyetinde kalır, fatura üretici tarafından kesilir, stok tutulmaz. Ürünün uygunluğu, güvenliği, teslim süresi, miktarı ve ayıbı üreticinin sorumluluğundadır. Alıcının ödememesi riski de aynı şekilde üreticidedir; kanun bu riskin acenteye geçmesini ancak yazılı ve komisyonu ayrıca belirtilmiş bir anlaşmaya bağlar, aksi halde o anlaşma geçersizdir. Bu hizmette böyle bir anlaşma yapılmaz.

İspanya'da acentelik ilişkisi 12/1992 sayılı kanunla düzenlenir ve kanun sona erme halinde tarafların hak ve yükümlülüklerini de belirler; müşteri portföyü tazminatı bunlardan biridir ve koşulları ile üst sınırı kanunda yazılıdır. Bu, sözleşme yazılırken hesaplanan ve süresi, bölgesi, ürün kapsamı ile birlikte baştan konuşulan bir kalemdir. Sürprizi imza masasında değil ilk görüşmede bitirmek iki taraf için de ucuzdur.

Ürününüz kapsamdaysa evet. 2019/1020 sayılı Tüzüğün 4. maddesi, kapsamdaki bir ürünün ancak Birlik'te yerleşik ve sorumlu bir ekonomik operatör varsa pazara arz edilebileceğini söylüyor ve kural 16 Temmuz 2021'den beri uygulanıyor. İnşaat malzemeleri, makine, elektrikli ekipman ve daha birçok grup kapsamda; araç tip onayına tabi parçalar bu listede değil. İspanyol ithalatçınız bu rolü üstleniyorsa ayrıca temsilci gerekmez. Üstlenmiyorsa, bu alanda uzmanlaşmış ve sigortalı bir yetkili temsilcilik yapısıyla çalışmak gerekir; satış temsilciliği ile yasal temsilcilik ayrı işlerdir ve ayrı sorumluluk taşır.

İlk siparişlerde yol küçük partiyle ve dağıtıcının kendi stoğuyla açılır. Hacim oturduğunda üç seçenek ayrışır: dağıtıcının konsinye stok tutması, yerel bir depoyla çalışılması veya İspanya'da kendi yapınızın kurulması. Bu karar temsilcilik başlarken değil, gerçek talep görüldükten sonra verilir.

Birlik içindeyseniz gümrük ve belge avantajını zaten kullanıyorsunuz, o argüman size yeni bir şey söylemez. İspanya'nın farkı kanal yapısında: kapı sayısı az ve isimli, satın alma grupları belirleyici, rekabet Kuzey Avrupa'daki kadar kalabalık değil. Ayrıca İspanya'nın 2025 mal ihracatının yüzde 61,8'i Birlik'e gidiyor, yani kazandığınız dağıtıcı Portekiz ve Fransa kapısını da aralayabilir.

İspanya'da acentelik ilişkisi 12/1992 sayılı kanunla düzenlenir; süre, bölge, ürün kapsamı, ücret ve sona erme koşulları baştan yazılır. Metni İspanyol ticaret avukatı hazırlar, Türkçe karşılığı size verilir. Sözleşmede üretici adına sözleşme imzalama yetkisi verilmez, yalnızca tanıtım ve müzakere yetkisi tanınır.

Alıcıyla sözleşmeyi siz imzalarsınız. Temsilci görüşmeyi yürütür, şartları müzakere eder, imzaya hazır dosyayı size getirir; sizin adınıza imza atma yetkisi almaz. Bu bir usul tercihi değil, vergi koruması. Türkiye ile İspanya arasındaki Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının 5. maddesi, üretici adına mutaden sözleşme akdeden bir acentenin İspanya'da üretici için daimi işyeri doğurabileceğini söylüyor. Daimi işyeri, İspanya'da kurumlar vergisi mükellefiyeti demektir. İmza sizde kaldığı sürece bu risk doğmaz.

İspanya'da yayımlanmış bir acente komisyon tablosu yok ve bu bir eksiklik değil, kanunun sonucu. Ley 2/1974'ün 14. maddesi, Ley 25/2009 ile değişik haliyle, meslek odalarının ücret baremi veya tavsiye niteliğinde oran yayımlamasını yasaklıyor. Böyle bir tabloyu yayımlayacak tek kurum olan acente odaları bu yüzden hiçbir oran açıklamıyor. İspanya'nın ihracat ajansı ICEX'in model acentelik sözleşmesinde bile yüzde boş bırakılmış. Size "İspanya'da standart oran şudur" diyen biri var olmayan bir şeyi aktarıyor. Oranı belirleyen iki şey var: bölgenin münhasır olup olmadığı ve acente mi distribütör mü aradığınız.

12/1992 sayılı kanunun 12. maddesi, münhasır acentenin o bölgedeki bir müşteriyle kurulan her işlemden komisyon hak ettiğini söyler, acente işleme hiç karışmamış olsa bile. Yani münhasırlık yüzdeyi değil, yüzdenin uygulandığı tabanı büyütür. Münhasır yüzde dört ile münhasır olmayan yüzde yedi aynı parayı ödeyebilir. Sözleşmede önce taban konuşulur, sonra yüzde.

Doğrudan değil, bu alanda çalışan hukuk ve mali müşavirlik ortaklarıyla. İhtiyaç doğduğunda süreç kurgulanır ve koordine edilir, üretici tek muhatapla konuşur. Çoğu üretici için bu ihtiyaç ilk yıl doğmaz.